Nuansa, Kennis - en Adviescentrum Polarisering en Radicalisering

Ingrijpen bij radicalisering

De mogelijkheden van de eerstelijnswerkers

Inventarisatie van 203 interventies zoals die kunnen worden uitgevoerd door eerstelijnswerkers als jongerenwerkers, leerkrachten, politieagenten en anderen.

Publicatie van TNO in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Achtergrond
De afgelopen jaren is het vraagstuk van maatschappelijke veiligheid door verschillende gebeurtenissen rond radicalisering en terrorisme in een ander daglicht komen te staan. Dit verkennende onderzoek richt zich op een selectie van interventies met als doel radicalisering te voorkomen of tegen te gaan. In dit onderzoek concentreren wij ons op lokale interventies die door eerstelijnswerkers (zoals docenten, politie en jeugdwerkers) uitgevoerd kunnen worden.

Resultaten
Dit onderzoek heeft een vijftiental clusters van preventieve, curatieve en repressieve interventies opgeleverd die zijn gericht op het voorkomen en tegengaan van radicalisering bij rechts en moslims. Naast een beschrijving van de inhoud van deze clusters van interventies zijn voorwaarden voor elk van deze clusters weergegeven die dienen als handvatten voor eerstelijnswerkers bij de uitvoer van hun eigen maatwerk.
Ook wordt per cluster van interventies de perceptie van effectiviteit weergegeven.

Conclusies
Uit dit onderzoek blijkt dat er meer interventies gericht zijn op het tegengaan van radicalisering bij moslims dan radicalisering bij rechts. Verder blijkt dat er ten opzichte van curatieve en repressieve interventies veel preventieve interventies zijn om radicalisering tegen te gaan. De structuur preventief, curatief, repressief is overigens niet optimaal voor de indeling van de clusters van interventies, omdat veel interventies bij meerdere categorieën ingedeeld kunnen worden. Meer onderscheidend lijkt een indeling naar individueel gerichte versus groepsgerichte interventies.
Eerstelijnswerkers zijn over het algemeen vrij positief over de effectiviteit van de clusters van interventies en geven daar een breed scala aan oorzaken voor. Uit de focusgroepen bleek dat de experts minder positief zijn over de effectiviteit van de clusters. Belangrijke algemene voorwaarden voor het slagen van interventies zijn kenmerken en vaardigheden van eerstelijnswerkers, matching tussen eerstelijnswerker en individu of groep, samenwerking van uitvoerders en continuïteit, bereikbaarheid en beschikbaarheid van eerstelijnswerkers. In het ontwikkelen van beleid is het wenselijk dat er rekening gehouden wordt met deze voorwaarden om te komen tot optimale inzet van de beschikbare interventiemethoden.

Bestand:

Ingrijpen-bij-radicalisering-de-mogelijkheden-van-de-eerstelijnswerker-2009.pdf